31. EUSKAL ESPELEOLOGIA JARDUNALDIA LIZARTZA 1 SISTEMAN (OÑATI)
Apirilaren hasieran, 2tik 6ra bitartean, 31. Euskal Espeleologia Jardunaldiak egin ziren Lizartzako sisteman, Oñatiko udalerrian. AMETek aktiboki parte hartu zuen, bai antolakuntzan hasieratik, bai jardunaldietan, Iñaki, Lin, Santi eta Josebaren inplikazioarekin.
Jardunaldien aurretik, AMETeko taldeak parte hartu zuen hura antolatzeaz arduratzen zen batzordean.
 |
| Jardunaldien akanpalekua Arantzazuko aterpetxean izan da |
Apirilaren 1ean, lau laguneko lehen talde bat zegoen bibakera sartzeko programatuta, baina, Barrendiola eta Urkulu estazioetan eta Arantzazuko eta Araotzeko plubiometroetan pilatutako prezipitazioak eta erregistratutako emariak xehetasunez aztertu ondoren, antolatzaileek jarduera bertan behera uztea erabaki zuten, segurtasunagatik. Erabaki horrek hasiera eman zien jardunaldi batzuei, non baldintza hidrologikoak etengabe zaintzea funtsezkoa izan baitzen.
 |
| Bibakeko taldearen irteera prestatzen |
Lehen egunean, apirilaren 2an, sistemaren sarrera bertan behera geratu zen, eta, ondorioz, hainbat jarduera aurreratu behar izan zituzten. Distoko ikastaroa Sandailliko kobazuloan (Araotz) egin zen 10:30etik 14:00etara bitartean.
Ondoren, Linek Lizartzako sistemaren inguruari buruz emandako hitzaldia aurreratu zen, hasiera batean afalosterako aurreikusita zegoena, eta azkenean arratsaldean eman zena, eguraldi txarrak eragindako denbora aprobetxatzeko.
 |
| Linen hitzaldian |
Jardunaldien bigarren egunean, apirilaren 3an, ekipo guztiak aktibatu ziren, gau horretako eta ondorengo emariak eta prezipitazioak aztertu ondoren.
Horrela, Joseba kanpoan geratu zen laguntza ibiltari gisa, AMETeko 4x4an mugituz, garraio, kazetariekiko komunikaziorako lotura eta laguntza logistiko orokorra emanez, eta sor zitekeen edozein gorabehera edo beharretarako prest zegoen.
Iñaki arduratu zen kanpoko taldea koordinatzeaz. Zortzi lagunek osatzen zuten taldea, eta inguruko hainbat barrunbe aurkitu, berrikusi eta markatzeko lanak egin zituzten. Zeregin horien artean, Belargo Leizea 2ren errebisioa eta topografia burutu zuen taldeko zati batek.
 |
| Kanpoko taldea |
Lin, berriz, Urtzi, Iñaki Latasa eta Unairekin batera goiko sarreratik sartu zen sistemara, Lizartza 1 sarreratik. Behin barrura sartuta, bi taldetan banatu ziren: Lin eta Urtzi bigarren pasabide estuaren eta Aldatzeko erreka puntaren buxadura kentzen aritu ziren, eta Iñakik eta Unaik Lauraren galeriarantz jarraitu zuten instalazioarekin, etorkizuneko eskalada bati begira.
 |
| Lin, Unai, Urtzi eta Iñaki Latasa |
 |
| Lizartza 1 ahotik sartuko den taldea prestatzen hari da |
 |
| Lizartza 1 ahotik irten diren unea |
Iñakiren taldeak aurrera egin zuen buruan, baina lehen pasabide estuko eta 35 m-ko putzuko tanta biziak gainditu ondoren, gainontzekoen zain geratu zen progresioa birplanteatzeko. Azkenik, talde guztia, bigarren pasabide estuko buxadura kentzeari ekin zioten, eta denbora asko behar izan zuten lan hori egiteko, baina pasabidea nabarmen zabaltzea lortu zuten.
Ondoren, Aldatzeko errekara sartu ziren laurak, eta han puntu batzuk instalatu zituzten puntara iritsi aurretik. Han hasi ziren buxadura kentzeko lanak, baina ikusi zuten, lehen aurrerapen baten ondoren, hodia berriro ixten zela metro batzuk aurrerago, eta zulo txiki batetik ura ateratzen zela, eta horrek egun batzuetako esfortzua eskatzen zuela. Hori dela eta, fronte hori uztea erabaki zuten. 19:30ak aldera atera ziren kanpora, nekatuta eta lokaztuta.
Bibak-arekin komunikatzeko zailtasunak ere izan ziren jardunaldian. Izan ere, uste dugu lurra urez gainezka zegoenez, komunikazio ekipo berria sartu behar izan zen, eta zenbait saio egin behar izan ziren seinale akustikoen bidez kontaktua lortu arte. Egunaren amaieran, prestakuntza/dibulgazio atala espeleourpekariaren munduari buruzkoa izan zen.
Apirilaren 4an bibakeko lantaldearekin komunikazioa egonkortzea lortu zuten, lanak normaltasunez aurrera zihoazela baieztatuz. Aurkikuntzarik garrantzitsuenen artean, sifoi bat eta putzu bat igaro ondoren ibai bat aurkitzea nabarmendu zen, baina beste sifoi batek blokeatuta geratzen zen, eta horrek progresioa mugatzen zuen.
 |
| Bibakarekiko komunikazioa |
Iñakik eta Josebak bezperan hasitako lanekin jarraitu zuten, eta Linen lantaldea arduratu zen aurreko egunean erabilitako materiala garbitzeaz. Jardunaldia prestakuntza-jarduerekin osatu zen, besteak beste, saguzarrei buruzko hitzaldi espezializatu batekin.
Apirilaren 5ean jarraitu zuten lanek, bai bibakean eta baita kanpoko eremuetan ere. Lehenengo bibak taldeak bere irteera burutu zuen, Aloña Mendi Espeleologia Taldeak 2022an haitzuloan instalatu zituen hiru data-logger-ak (tenperatura eta presioa neurtzeko gailuak) berarekin zeramatzaten.
Jardunaldiak kutsu sozial nabarmena izan zuen, espeleologo beteranoen bilera eta hitzaldiekin, besteak beste, Anton Arratibel (Aranzadi / Oñati taldeak), Jose Luis Txintxurreta (Aranzadi / Oñati taldeak), Pierre Rigault (AMET taldea), Jesus Etxezarreta (AMET taldea) eta Jose Miguel Arregi (SIRE de Sants / AMET taldeak). Horrez gain, jardunaldietako argazkia egin zen, kanpoko taldetik zein lehen bibak taldetik itzulitako beteranoekin eta parte-hartzaileekin batera. Euskal Herriko espeleologiaren etorkizunaz Josebak emandako hitzaldiarekin itxi zen gaua.
 |
| Anton Arratibel, Jose Luis Txintxurreta, Jesus Etxezarreta eta Pierre Rigault |
 |
| Anton Arratibel eta Jose Luis Txintxurreta tartean |
 |
| Beteranoei buruz emandako hitzaldia |
 |
| Iñaki Leizeaga eta bere aurreko garaiko Eibarreko taldea |
 |
| Jesus Etxezarreta eta Jose Miguel Arregi argazki batzuk ikusten |
Linen taldea egun horretan bertan itzuli zen, goiko ahotik, Lizartza 1era, Laura galeria instalatzen eta esploratzen jarraitzeko asmoz, eta 00:00ak aldera bueltatu zen aterpetxera. Jakinarazi zuten 13 metroko eskalada bat egin zutela, eta, horri esker, ibilbide nagusian atzerago zegoen 10 metroko putzuarekin berriz ere bat egiten zuen galeria batera iritsi zirela. Aldi berean, bi kidek aurrera egin zuten Laura galeriaren instalazioan eta esplorazioan, 15 metroko putzu batera iritsi arte.
 |
| Lin, Lizartza 1 ahotik sartuz |
 | ||
Lizartza 1 aurkitu berri den puntako galeria
|
Jardunaldien azken eguna, apirilaren 6a, jardunaldien itxierari eskaini zitzaion. Materiala bildu, garbitu eta antolatzeko lanak egin ziren, baita Arrikrutzeko koba turistikora bisita bateratua ere. Egun horretan, bigarren bibak taldeak bere irteera burutu zuen, bazkarirako. Azkenik, parte-hartzaile guztiek agur-bazkari bat egin zuten Arantzazun, eta amaiera eman zieten baldintza naturaletara etengabe egokitzeak, talde-lanak eta lurpeko ingurunea esploratzeko eta ezagutzeko aurrerapenek markatutako jardunaldiei.
 |
| Arrikrutzeko koba turistikora bisita |
Parte-hartzaileak:
- apirilaren 2an: 26 pertsona.
- apirilak 3: 26 pertsona.
- apirilak 4: 29 pertsona.
- apirilaren 5ean: 49 pertsona.
- apirilak 6: 27 pertsona.
Lortutakoa:
- Topografiatutako 720 metro galeria berri gehitu dira, sistemaren eredu morfologikoa zabaltzen lagunduz.
- Dokumentatutako garapen osoa 4.806 metrokoa da gaur egun.
- Sistemak -485 metroko desnibel maximo egiaztatua du.
- -475 metroko kotan sifoi bat dagoela identifikatu da, eta hori murrizketa hidrologiko garrantzitsua izan daiteke sektore horretan aurrera egiteko.
- Beste sarrera bat ebaluatzea planteatzen da, eskalada batean detektatutako muxar grisetik abiatuta.
- Azterketa-eremuko 20 barrunbe sistematikoki aztertu dira.
- Prospekzioaren ondorioz, 5 barrunbe berri dokumentatu dira, tokiko inbentario espeleologikoa areagotuz.
KOMUNIKAKUTAKO BESTE INFORMAZIOA
Goiena web orrian:
https://goiena.eus/oinati/1771750777852-euskal-espeleologia-jardunaldiak
https://goiena.eus/oinati/1775485234517-bi-kobazuloak-elkartu-gabe-esplorazioak-bide-berriak-ireki-ditu
https://goiena.eus/oinati/1775301947818-lizartza-1-eta-gesaltza-arrikrutz-lotzeko-ahaleginean-espeleologoen-jardunaldiak-martxan
https://goiena.eus/oinati/1774594915830-onatikoa-erkidegoko-kobarik-sakonena-dela-erakusten-saiatuko-dira-aste-santuan
El Diario Vasco web orrian:
https://www.diariovasco.com/alto-deba/onati/arantzazu-convertira-santuario-espeleologia-vasca-semana-santa-20260228212353-nt.html
https://www.diariovasco.com/alto-deba/onati/aniversario-jornadas-pioneras-sentaron-escuela-vuelven-arantzazu-20260401203903-nt.html
Goiena telebistan:
https://goiena.eus/oinati/1775485234517-bi-kobazuloak-elkartu-gabe-esplorazioak-bide-berriak-ireki-ditu
Blogetan:
https://espeleoamet.blogspot.com/2026/03/31-euskal-espeleologia-jardunaldiak.html
https://espeleo-gaes.blogspot.com/2026/04/2-6042026-31-jornadas-eeeuev-arantzazu.html
https://actualid-ades.blogspot.com/2026/04/31-euskal-espeleologia-jardunaldietan.html
Euskadi irratia:
https://guau.eus/m/faktoria-2-lizartza-1-eta-gesaltza-arrikrutz-kobak-elkartuta
.jpg)
Iruzkinak
Argitaratu iruzkina